Eerst een stukje context, want waar gaat het eigenlijk om?
Statushouders en woningtoewijzing: Statushouders zijn voormalige asielzoekers met een verblijfsvergunning die sociale huurwoningen krijgen zonder dat ze op een wachtlijst hoeven te staan. Gemeenten hebben een wettelijke taak om een aantal statushouders te huisvesten. In Bunschoten resulteert dit in een verdeling van 1/3 van de sociale huurwoningen aan statushouders, 1/3 aan urgente gevallen en 1/3 aan reguliere woningzoekenden.
Politieke context en wetsvoorstel: Minister Keizer wil de voorrangspositie van statushouders afschaffen vanwege gelijke kansen voor woningzoekenden. De Raad van State adviseerde dit voorstel niet in te dienen omdat het in strijd is met de grondwet en internationale verdragen.
Het CDA vroeg de burgemeester en wethouders van Bunschoten een signaal af te geven aan de Eerste en Tweede Kamer en de gemeenten in ons land ter ondersteuning van de minister.
De ChristenUnie vond het een dilemma om een standpunt in te nemen. Hierbij hadden we de volgende overwegingen:
Aan de ene kant zien wij hoe groot de woningnood is en hoe moeilijk het voor met name starters en mensen met een smalle beurs is om aan een woning te komen. Veel jongeren wonen noodgedwongen lang bij hun ouders. Ook zijn er honderden inschrijvingen per sociale huurwoning die vrij komt in ons dorp. En de wachtlijst voor sociale huurwoningen blijft maar groeien. Ontzettend vervelend, zeker als het jou persoonlijk overkomt. Je komt als het ware vast te zitten. Als raadsleden vertegenwoordigen wij onze inwoners. Daarom hebben we ons de afgelopen jaren ingespannen om, naast het bouwen van meer woningen, meer woningen met voorrang toe te wijzen aan onze eigen inwoners en aan mensen die binding hebben met ons dorp. En met succes, want bij nieuwbouwwoningen (sociale huur en koop) levert dit echt resultaat op.
Maar het is nog altijd niet genoeg. De wachtlijsten blijven en er wordt te weinig gebouwd. Ook in ons dorp komen diverse bouwprojecten helaas niet van de grond (bijv. Eemdijk-oost).
Aan de andere kant vinden we het enkel schrappen van de voorrangsregel voor statushouders geen goede zaak. Deze mensen zijn als asielzoekers in ons land gekomen en hebben een verblijfsvergunning gekregen omdat zij niet (veilig) kunnen wonen in hun land van herkomst. Dit zijn mensen in nood die vaak zonder iets in ons land komen. Zij wonen in asielzoekerscentra. Dit is een kwetsbare groep voor wie niemand opkomt.
Deze mensen kunnen zich pas inschrijven voor een sociale huurwoning wanneer zij hun verblijfsvergunning hebben. Pas dan gaat hun wachttijd lopen. De gemiddelde wachttijd is zeven jaar. Dat betekent dat, zonder voorrangspositie, zij zeven jaar in een asielzoekerscentrum moeten wonen voordat ze een woning krijgen.
Door het afschaffen van de voorrangsregel verstop je de asielketen nog veel meer. Asielzoekerscentra overstromen. Wat de ChristenUnie betreft is dat zeer onwenselijk. Bovendien kunnen gemeenten niet meer aan hun taak voldoen om statushouders te huisvesten. Als raadsleden moeten we ook breder kijken dan ons dorp en hebben we als land de morele verplichting om te zorgen voor wat kwetsbaar is.
Daarnaast is dit een onderwerp waar we als gemeenteraad van Bunschoten niet over gaan. Het is landelijke wetgeving. In Bunschoten kunnen we hier niets aan veranderen en moeten we ook niet de indruk wekken alsof dat wel kan.
Als je je hierover als gemeenteraad gaat uitspreken, wat is dan het volgende. Gaan we dan elke raadsvergadering signalen afgeven aan de Tweede Kamer?
Hiervoor zijn de banden met de landelijke fracties belangrijk. Je kunt wel als politieke partij een signaal afgeven aan je Tweede Kamerfractie. Maar de raad van Bunschoten is niet het bevoegde gezag als het om deze voorrangsregel gaat. Bovendien heeft de Raad van State net een oordeel gegeven over dit wetsvoorstel. Het signaal van de motie gaat recht tegen dat oordeel in.
Alles afwegend hebben wij tegen deze motie gestemd.
Allereerst omdat we als raad niet het bevoegde gezag zijn. Daarnaast omdat we het afschaffen van de voorrangspositie van statushouders een onwenselijk signaal vinden wat de asielketen verder verstopt. Er zijn meer maatregelen nodig, zoals het beperken van de instroom en het meer bouwen van woningen voor zowel onze jongeren als statushouders en andere doelgroepen.
